AUDIOVISUAL #RIOSDEFENE



#RIOSDEFENE é un proxecto fotográfico no que intento abordar desde os puntos de vista documental, arquitectónico e da fotografía de autor a situación e o estado actual dos que no seu día foron as "redes sociais" da nosa cultura, os ríos de lavar (lavadoiros) que, ó igual que en moitos outros lugares da nosa Galiza, se espallaron durante os tres primeiros cuartos do século XX, principalmente nas décadas dos cincuenta e sesenta, alí por onde había un manantial, regato ou río que regase as terras do meu concello, Fene. O proxecto componse con 138 fotografías recollidas nun audiovisual de cinco minutos e nun libro con mapas de localización dos ríos e unha exposición cunha selección das fotografías.

Trátase dun paseo circular que recorre 7 das 8 parroquias fenesas: Fene, Sillobre, Magalofes, Barallobre, Maniños, Limodre e Perlío, xa que San Valentín foi urbanizada cando as lavadoras eléctricas empezaban a converterse no peor inimigo para estas emblematicas construccións durante os anos setenta. Neste paseo visito os "ríos" públicos ou privados a os que calquer camiñante pode acceder polos rueiros e camiños de este concello situado a o sur da Ría de Ferrol.

Con esta obra trato de poñer en valor a importancia etnográfica de estos "centros de lavado" construídos para que as mulleres tiveran a roupa da súa familia limpiña, lavar as tripas do porquiño despóis da matanza... Lugares sociais e de reunión que a os nenos nos servían como improvisados parques de xogos e esporádicas piscinas estivais de xélidas augas, centros de aprendizaxe para as nenas, que gastaban os últimos cachiños daquel xabrón moitas veces feito na casa, puntos de quedada da rapazada e que a tantas e tantas parellas acubillaron naquelas tardiñas dos seus comenzos amatorios.

Públicos, particulares de uso público, ruínas de pedra e cemento, reconstruccións actuais e fermosas simbiosis coa natureza, a auga e o entorno que aínda hoxe seguen a facer parte do seu bo labor á sociedade actual.

Unha mención especial merece Sillobre, que gracias á súa orografía soubo aproveitar os recursos económicos dos seus ríos creando unha rede de "lavandeiras", mulleres que se adicaban a recoller a roupa sucia dos "señoritos" de Ferrol para lavala e volverlla limpa para as súas casas, inundando de branco os prados, silveiras e campeiros das fincas onde se agochan o case centenar de lavadoiros particulares que aínda hoxe existen.

Nesta colección non están todos os que son, pero sí son todos os que están... Bueno, algún xa non é nin está.

Xan Xe


"doce salgado" 2



"doce salgado" é unha serie en branco e negro que recolle formas e texturas da xuntanza entre o río e o mar na praia de Río Sandeo, en Fene.

"doce salgado"



"doce salgado" é unha serie en branco e negro que recolle formas e texturas da xuntanza entre o río e o mar na praia de Río Sandeo, en Fene.


CUN RAMO DE FLORES 2



Outra fotografía da serie "Cun ramo de flores".

Podes ver toda a serie no audiovisual co mesmo nome que estrea a miña canle de YouTube á que podes chegar seguindo este enlace.

#RIOSDEFENE 9, O RÍO DE FORA



O río de fora

#RIOSDEFENE

Está no Souto da Ribeira, en Maniños. 

Parece ser que este río foi construído case ó pé de outro que hai no Souto da Ribeira por problemas veciñais, pode ser que non se levaran moi ben entre eles...


#RIOSDEFENE 8



O rio de Emérita.

#RIOSDEFENE


Situado a o pé do campo da festa e adro da igrexa parroquial de Sillobre.



#RIOSDEFENE 7 SIMBIOSE



A Fonte, Limodre.

#RIOSDEFENE


Simbiose

< gr συμβίωσις ‘vida en común’

1.- s. f. BIOL./ECOL. Estado de interdependencia fisiolóxica equilibrada de dous ou máis organismos de diferentes especies, en que non se estimulan de xeito permanente mecanismos de reacción defensiva.
2.- s. f. SOCIOL. Relación que, en ecoloxía humana, sustenta a estrutura dun grupo humano, tanto no seu aspecto espacial como na división de traballo, e que inclúe vantaxes recíprocas entre os seus diversos compoñentes.

#RIOSDEFENE 6



Os Loureiros, Barallobre.

#RIOSDEFENE

Contan na Wikipedia que un día a señora Carmen a dos Couprins, usuaria de lavadoiros durante moitos anos, describiu a arte do lavado a mán:
        
    "Lavar ben a roupa era unha arte, ademais dun traballo delicado e laborioso. As lavandeiras seguían un protocolo rigoroso que comezaba por separar a roupa branca da de cor. A roupa metíase peza a peza no lavadoiro. Empapábase, enxaboábase e fregábanse as manchas difíciles. Despois de enxaboada, a roupa amoreábase no lavadoiro para que fose amolecendo. Peza por peza mergullábase na auga e zapateábase contra o lavadoiro para deixala limpa e aclarada.

Lavar a roupa branca era máis laborioso. Enxaboada e sen torcer, botábase ao clareo. Estendíase ao sol sobre o campo de herba e a luz eliminaba as manchas máis difíciles, recuperando a súa brancura. Aclarada e relucente, quedaba a tender nos toxos dos arredores"





#RIOSDEFENE 5



Cadavás, Magalofes

#RIOSDEFENE
Públicos, particulares de uso público, ruínas de pedra e cemento, reconstruccións actuais e fermosas simbiosis coa natureza, a auga e o entorno que aínda hoxe seguen a facer parte do seu bo labor á sociedade actual.

#RIOSDEFENE 4



Os Loureiros, Barallobre.

Con esta obra (#RIOSDEFENE) trato de poñer en valor a importancia etnográfica de estos "centros de lavado" construídos para que as mulleres tiveran a roupa da súa familia limpiña, lavar as tripas do porquiño despóis da matanza... Lugares sociais e de reunión que a os nenos nos servían como improvisados parques de xogos e esporádicas piscinas estivais de xélidas augas, centros de aprendizaxe para as nenas que gastaban os últimos cachiños daquel xabrón moitas veces feito na casa, puntos de quedada da rapazada e que a tantas e tantas parellas acubillaron naquelas tardiñas dos seus comenzos amatorios.


PROXECTO FOTOGRÁFICO #RIOSDEFENE




#RIOSDEFENE é un proxecto fotográfico no que intento abordar e poñer en valor desde os puntos de vista documental, arquitectónico e da fotografía de autor a situación e o estado actual dos que no seu día foron as "redes sociais" da nosa cultura, os rios de lavar (lavadoiros) que, ó igual que en moitos outros lugares da nosa Galiza, se espallaron durante os tres primeiros cuartos do século XX, principalmente nas décadas dos cincuenta e sesenta, alí onde había un manantial, regato ou río que regase as terras do meu concello: Fene.

Trátase dun paseo circular que recorre 7 das 8 parroquias fenesas: Fene, Sillobre, Magalofes, Barallobre, Maniños, Limodre e Perlío, xa que San Valentín foi urbanizada cando as lavadoras eléctricas empezaban a converterse no peor inimigo para estas emblemáticas construccións durante os anos setenta. Neste paseo visito os "rios" públicos ou privados a os que calquer camiñante pode acceder polos rueiros e camiños de este concello situado a o sur da Ría de Ferrol.

LUCES DE MEDIODÍA



Un frío domingo de inverno paseando polo interior do meu bosque atlántico.

O CRUZAMENTO



Entre os camiños da natureza e do home.

MIRANDO NO MIRADOIRO



Na praia de Campelo.

SON DO MAR



Achegarse á praia de Meirás,
o sol que arreda as nubes do inverno,
a auga que bate nas pedras
sentir sensacións de había xa un tempo.

PASARÁN MÁIS DE MIL ANOS...



...branca area de ribeira
nunha praia de Maniños.


UNHA NOVA ETAPA



Aquel neno de Perlío decidira dar un paso máis, decidira que a súa vida ía cambiar dende aquel día, sabía que sería duro, que sufrirían moito el e os seus pais, posiblemente tamén os avós... 
Alguén pensou que volvería, pero xa era tarde.
A decisión estaba tomada.